فیلم: زندگی و اندیشه های کارل گوستاو یونگ

این محصول به صورت یک DVD بوده و حاوی یک فیلم دوبله شده و سه فیلم انگلیسی و یک متن فارسی از بیوگرافی کارل یونگ می باشد.

کارل گوستاو يونگ روانپزشکي بود که از طريق کاوش اعماق و اسرار روان آدمي ، دانش بشري را به زواياي مبهم درون پيچيده انسان رهنمون کرد.
مطالعه عميق او بر ساخت شخصيت انسان ، اين نکته را روشن کرد که تلاش براي تبيين و تغيير رفتار آدمي در قالب فرمول ساده محرک و پاسخ (S-R) آنچنان که رفتارگرايان مي پنداشتند ، ميسر نيست. غفلت از درون پرسر انسان ، روان شناسي را در تبيين پديده هايي چون رسوم و عادات انساني ، مراسم ديني و مذهبي ، عرفان ، کمال جويي آدمي ، ذخاير گسترده اساطيري ، نمادها و نشانه هاي سمبليک ، رويا و... ناتوان مي سازد.

کارل گوستاو يونگ با بنيانگذاري روان شناسي تحليلي از طريق توجه عميق به محتواي روياهاي بيماران و تحليل آنها و نيز از طريق گردآوري اطلاعات گسترده اي از مراسم و باورهاي ديني اقوام و مذاهب گوناگون و نيز با توجه به مفاهيم سمبليک اساطير ، نظريه اي در باب ساخت شخصيت انسان تدوين و ارائه کرد. اين نظريه همراه ارائه نظريه روانکاوي فرويد و اندکي پس از آن ارائه شد.
 فرويد و يونگ در سال 1906 از طريق مکاتبه ، ارتباطات اوليه علمي خويش را آغاز کردند. اين ارتباط بعدها تا آن حد گسترش پيدا کرد که فرويد براي ادامه و گسترش روانکاوي يونگ را جانشين خود معرفي کرد. البته اين ارتباط ديري نپاييد و يونگ به دليل اختلاف عقيده با فرويد در سال 1914 از او جدا شد و مکتب خويش را مستقلا ادامه داد و ارائه کرد.
نخستين عاملي که موجب جدايي آن دو شد اين بود که فرويد با باور در عميق خود بر اصالت غريزه جنسي ، روش تحقيق خويش در روان شناسي را نيز با اين باور درآميخته و از اين طريق بين فرضيه تحقيق و روش آن آميختگي و اختلاط ايجاد کرده بود. يونگ خود در اين باره چنين مي گويد: «نخستين دليل قطع همکاري اين بود که فرويد روش تحقيق خود را با نظريه اي که درباره جنسيت داشت مخلوط و يکي مي کرد و اين چيزي بود که نمي توانست مورد قبول من باشد».
دليل ديگري که باعث جدايي آن دو شد اين بود که فرويد محتويات ناخودآگاه آدمي را مجموعه اي از افکار و احساسات و خاطرات ناپسند آدمي مي دانست که از طريق «واپس زني» از خودآگاه به ناخودآگاه فرستاده شده اند. يونگ مفهوم ناخودآگاه آدمي را بسيار گسترده تر از اين معنا مي دانست. او علاوه بر خاطرات ناپسند ، عناصر شخصي ديگري چون خاطره هاي فراموش شده و همه اموري که هنوز آمادگي به خودآگاه آمدن را ندارند ، را نيز از محتويات ناخودآگاه مي شمرد.
او علاوه بر اين ، معتقد به وجود «ناخودآگاه جمعي» به عنوان ناخودآگاه مشترک بين تمامي انسان ها بود. او معتقد بود محتويات اين ناخودآگاه همان مفاهيم کهن هستند که از طريق اجداد گذشته آدمي و حتي اجداد حيواني به انسان به ارث رسيده اند:
مفاهيم کهن تجربيات نياکان ماست که تبديل به بار وراثتي شده و از طريق مکانيسم انتقال وراثت ، به نسل هاي انساني منتقل مي شود. براي مثال ترس از تاريکي که به عنوان يکي از صفتهاي رفتاري انسان امروز شناخته مي شود، حاصل تجربه آسيبهاي مکرري است که نياکان آدمي در دورترين اعصار زندگي خويش از تاريکي متحمل شده اند.
اين تجربيات بوده است که به نسلهاي بعد منتقل شده و به عنوان يک صفت مشترک جمعي بين انسان ها به چشم مي خورد. يونگ محتويات ناخودآگاه را منشائ وضع و حالي براي انسان مي داند که رفتارهاي آدمي را تعيين مي کند.
در باورهاي ديني و مراسم مذهبي ، انگيزه اصلي در مفاهيم کهن نهفته است. باور به مبدا کل ، به زعم يونگ به عنوان يک مفهوم کهن زيربناي باور به خداوند در اديان را مي سازد. از سوي ديگر طراحي انسان براي آينده و پويش راه کمال ، او را به سوي ديگر طراحي انسان براي آينده و پويش راه کمال ، او را به سوي باور جهان آخرت مي کشاند.
از آنجا که انسان مي خواهد به غايات و اهداف والايي در زندگي خويش دست يابد و نيز از آنجا که عمر کوتاه آدمي به او فرصت نمي دهد تا به اين اهداف نايل گردد ، لذا عقيده يافته است که مي تواند در عالم پس از مرگ به اين کمال مطلوب دسترسي پيدا کند.

کارل یونگ یکی از برجسته‌ترین روانشناسان مکتب روان تحلیل‌گری است که با ایجاد ”روان‌شناسی تحلیلی“ و تألیف آثار متعدد در این زمینه نام خود را برای همیشه در تاریخ روانشناسی ماندگار کرده است. او در دهکده کوچکی در شمال سوئیس متولد شد، در خانواده‌ای پرورش یافت که به‌خاطر ویژگی‌های خاص والدینش نمی‌توانست به آن‌ها اطمینان کند ”پدرش کشیشی ایمان باخته و مادرش از اختلال‌های هیجانی رنج می‌برد“.
او در سال ۱۹۰۰ در رشته پزشکی فارغ‌التحصیل شد و به پژوهش و دریس در روانپزشکی پرداخت. هنگامی که یونگ ۳۸ ساله بود، دوره‌ای از آشفتگی‌های شدید هیجانی را تجربه کرد که سه سال ادامه داشت و در تمام این مدت تصور می‌کرد که در حال دیوانه شدن است، اما او تنش‌های هیجانی خود را به وسیله برخورد با ذهن ناهشیارش حل می‌کرد. این بحران هیجانی یونگ دوره‌ای از خلاقیت بی‌کران او بود و منجر به تدوین نظریه شخصیتی‌اش شد. او ریشه مشکلات روانی را عدم رویاروئی با ناهشیاری می‌دانست و می‌گفت: ”ما بیش از اندازه تک بعدی شده‌ایم، بر هشیاری تأکید می‌کنیم به بهای از دست دادن ناهشیاریمان“.
از منظر یونگ آن‌چه موچب یکپارچگی خصیت انسان می‌شود، فرآیند فردیت یافتن یا تحقق خود است. این فرآیند خود شدن از نظر یونگ آن قدر طبیعی است که وی آن را غریزه می‌داند! اما برای دست یافتن به آن باید تلاش بسیار کرد تا به بلوغ و سلامت روان و تمامیت یک انسان کامل رسید. در واقع اساس نظریه یوگ دربارهٔ شخصیت سالم ایجاد توازن میان اضداد وجود است. دیدگاه یونگ آمیزه‌ای شگرف از عرفان، روان‌شناسی و فلسفه است.
يونگ شخصيت را مركب از چندين سيستم يا دستگاه رواني مي داند كه ضمن مستقل بودن در يكديگر تاثير متقابل دارند اين سيستم ها عبارتند از :
1-ناهشیار
یونگ برای ناهشیاری دو سطح قائل است: ناهشیاری شخصی که درست زیر هشیاری قرار دارد و شامل تمام خاطره‌ها، آرزوها و سایر تجارب مربوط به زندگی فردی است که سرکوب و فراموش شده‌اند. اما می‌توان محتویات این بخش را به آسانی به خودآگاهی هشیار آورد، یعنی این سطح از هشیاری خیلی عمیق نیست. در واقع تجارب موجود در ناهشیاری شخصی به‌صورت عقده‌ها گروه‌بندی می‌شوند و روی رفتار فرد تأثیر می‌گذارند. در اصل عقده، شخصیت کوچکتری است که در داخل کل شخصیت شکل می‌گیرد
ناهشیاری جمعی در زیر ناهشیار شخصی، ناهشیار جمعی قرار دارد که برای فرد ناشناخته است و تمامی تجارب نسل‌های پیشین از جمله اجداد حیوانی ما را شامل می‌شود. ناهشیار جمعی شامل تجارب تکاملی جهان است و پایه‌های شخصیت را شکل می‌دهد. در واقع این بخش قدیمی‌ترین نیروی شخصیت است. زیرا تمام رفتارهای زمان حال را شکل می‌دهد و نکته مهم این که ما به هیچ وجه از تجارب تکاملی ناهشیار آگاه نیستیم.
2- کهن‌ الگوها:

گرایش‌های ارثی موجود در ناهشیاری جمعی Archetype که کهن الگوها آرچی‌تایپ نامیده می‌شوند، تعیین کننده‌ەای فطری تجربه روانی هستند که به فرد آمادگی می‌ٔهند تا رفتاری همانند آن‌چه که اجداد وی در موقعیت‌های مشابه از خود ظاهر می‌ساختند بروز دهد. در میان کهن الگوها چهار مورد بیشترین بازتاب را دارد: نقاب ”پرسونا“، آنیما و آنیوس، سایه و خود.
1- 2نقاب : اين وا‍‍ژه به معني ماسك يا نقابي است كه بازيگران در يونان قديم به چهره مي گذاشتند. منظور يونگ از به كار بردن اين اصطلاح صورتي است كه شخص با آن در اجتماع ظاهر مي شود ، در حقيقت پرسونا شخصيت اجتماعي يا نمايشي هر كس است و شخصيت واقعي و خصوصي او در زير اين ماسك قرار دارد. اگر تاثير جامعه شديد باشد ضخامت اين ماسك زيادتر مي شود وآدمي استقلال شخصي خود را از دست داده به شكلي كه جامعه مي خواسته است در مي آيد. بنابر اين ديگر نمي تواند هدفها و آرزوهاي واقعي خود را دنبال كند و آنها را تحقق بخشد.
این نقاب ما را به‌گونه‌ای که می‌خواهیم در جامعه ظاهر شویم نشان می‌دهد. ارتباط با افراد گوناگون نقش‌ها یا صورتک‌های گوناگون می‌طلبد؛ مادامی که شخص از وجود این صورتک‌ها بر صورت اصلی خود آگاه است، نقاب بی‌ضرر است؛ اما زمانی که شخص دیگر بازی نکند و تبدیل به آن نقش شود، سایر جنبه‌های شخصیت مجال رشد و پرورش نمی‌یابند و انسان از خود راستین بیگانه می‌شود. تفاوت میان اشخاص سالم و ناسالم این است که اشخاص ناسالم خود را نیز همراه دیگران می‌فریبند. شخصیت سالم می‌داند چه وقتی چه نقشی را بازی کند و در همان حال طبیعت راستین درون خویش را می‌شناسد.

2-2 آنیما و آنیموس
کهن الگوهای آنیما و آنیموس بدین معناست که هر شخص برخی از ویژگی‌های جنس مخالف را از خود نشان می‌دهد. آنیما به معنای خصایص زنانگی در مردان و آینموس بیانگر خصایص مردانگی در زنان است. همانند سایر کهن الگوها، این‌ها از گذشته دوره‌های ابتدائی انواع اشی می‌شوند، که در آن مردان و زنان گرایش‌های رفتاری و هیجانی را از یکدیگر می‌آموختند. در واقع تا فرد هر دو وجهه خود را بیان نکند نمی‌تواند به شخصیت سالم دست یابد.

3-2سایه
کهن الگوی سایه ”خود تاریکتر ما“ بخش پست و حیوانی شخصیت ماست، میراث نژادی است که از شکل‌های پائین‌تر زندگی به ما رسیده است. سایه شامل تمامی امیال و فعالیت‌های غیر اخلاقی، هوس آلود وضع شده است. یونگ نوشت که سایه ما را به انجام کارهائی وا می‌دارد که معمولاً انجام آن‌ها را به خودمان اجازه نمی‌دهیم و پس از اقدام به این گونه اعمال، معمولاً اصرار می‌ورزیم بر این که چیزی ما را به انجام این کار واداشت. به تعبیر یونگ آن چیز بخش ابتدائی طبیعت ماست. اما جنبه مثبت نیز دارد، سایه منبع برانگیختگی، آفرینندگی و هیجان عمیق است که همه این‌ها برای رشد کامل انسان ضروری‌اند. در واقع سایه سرچشمه خصایص لازم برای انسان کامل شدن است
يونگ جنبه حيواني طبيعت انسان را سايه ناميده است . سايه مركب از مجموعه غرايز حيواني و خشن و وحشيانه اي است كه از اجداد بشر به او به ارث رسيده است . افكار و احساسات نامناسب و برخاسته از سايه ٬ گرايش به ظهور در خودآگاه و رفتار آدمي دارند اما آدمي اين تمايلات را بوسيله ماسك از نظر ديگران پنهان مي دارد يا كه آنها را واپس زده و به ناخودآگاه شخصي خود مي فرستد.
.
4-2یونگ ”خود“ را مهم‌ترین کهن الگو می‌دانست. ”خود“ با ایجاد توازن بین همه جنبه‌های ناهشیار، برای تمامی ساختمان شخصیت وحدت و ثبات را فراهم می‌کند. بدینسان خود تلاش می‌کند که بخش‌های مختلف شخصیت را به یکپارچگی کامل برساند. یونگ آن را به کشش یا نیروی در جهت ”تحقق خود“ یا ”خود شکوفائی“ تعبیر می‌کرد.
مراد یونگ از خودشکوفائی عبارت بود از توازن و رشد کامل یا کمال همه جنبه‌های شخصیت، یعنی کامل‌ترین رشد خود. زمانی که ”خود“ پرورش یافت، شخص با خویشتن و جهان احساس هماهنگی می‌کند. در واقع این کهن الگو به مثابه میزانی جهت همانند سازی هوشیار و ناهشیار عمل می‌کند و نقطه احساس هویت را از ”من“ به نقطه‌ای میان هوشیار و ناهوشیار منتقل می‌کند. رسیدن به این آرمان می‌تواند محرکی باشد برای حرکت به سمت... کمال
او معتقد بود خود شکوفائی تا پیش از میان سالی به وقوع نمی‌پیوندد و این سال‌ها (۵۴ـ۵۳) را سال‌های بحرانی رشد شخصیت می‌دانست. یعنی یک زمان طبیعی انتقال که در آن شخصیت دستخوش تغییراتی لازم و مفید می‌شود از نظر یونگ مهم‌ترین مرحله رشد شخصیت سنین میان سالی است. از نظر یونگ تنها براساس اصولی عقلی زیستن ما را از انسان کامل شدن باز می‌دارد. انسان کامل یونگ از تمامی جنبه‌های وجود خود آگاه است و هیچ یک از وجود شخصیتش بر او تسلط ندارد، بلکه همهٔ ابعاد شخصیت او به توازنی هماهنگ رسیده‌اند.

آثار مهم